Ler texto
Rialacháin, treoracha agus nósanna imeachta dlí náisiúnta agus Eorpacha a bhaineann le dobharshaothrú moileasc débhlaoscach: rialacháin AE, treoracha sábháilteachta bia, aicmiú limistéar táirgthe dobharshaothraithe
Is sainairíonna é an creat rialúcháin do dhobharshaothrú moileasc débhlaoscach san Aontas Eorpach ag leibhéal ard cur in iúl agus comhtháthú idir reachtaíocht bia, reachtaíocht comhshaoil agus córais rialaithe sláinte. Ar an leibhéal Eorpach, tá an rialú bunaithe ar an tsraith chomhordaithe lena saintítear praysabail ghinearálta na sábháilteachta bia, na sláinteachais agus sláinte an táirgthe agus na sásraí rialaithe ar feadh an tslabhra soláthair ar fad. Braitheann táirgí sábháilteachta diúilicíneachta den chuid is mó ar dhálaí comhshaoil na limistéar táirgthe agus ar cháilíocht na gcóras rialaithe (EFSA, 2015; EBT, 2023). Go háirithe, ar an leibhéal Eorpach, tá an creat dlíthiúil bunaithe ar Rialachán (CE) Uimh. 178/2002, lena leagtar síos prionsabail ghinearálta reachtaíochta bia san Aontas Eorpach agus lena dtugtar isteach coincheap phríomhfhreagracht an oibreora gnó bia agus an cur chuige rioscabhunaithe. Is é seo bunús Rialachán (CE) Uimh. 178/2002 agus Rialachán (CE) Uimh. 178/2002. 852/2004, lena leagtar amach ceanglais ghinearálta maidir le sláinteachas bia agus a éilíonn cur i bhfeidhm nósanna imeachta atá bunaithe ar phrionsabail HACCP, agus Rialachán Uimh. Tá ról lárnach ag Rialachán (AE) 2017/625 maidir le rialuithe rialta ar fud an tslabhra agraibhia sa chóras rialachais, toisc go bhfuil ról na nósanna imeachta iniúchta agus fíorúcháin ag údaráis inniúla na mBallstát neartaithe agus comhchuibhithe leis. Leagtar amach sa Rialachán seo, in éineacht le Rialachán Cur Chun Feidhme (AE) 2019/627, nósanna imeachta oibríochtúla chun faireachán a dhéanamh ar limistéir táirgthe moileasc dhébhlaoscach, lena n-áirítear modhanna samplála, critéir aicmithe agus faireachas leanúnach ar shláinte. Príomhghné de chóras rialála na hEorpa is ea aicmiú na limistéar táirgthe, arb í an phríomhuirlis bhainistíochta riosca í do mhoilisc dhébhlaoscacha. Tá an t-aicmiú sin bunaithe ar rialú an éillithe fhéacail, arna thomhas de réir tiúchan Escherichia coli i bhfíocháin na moileasc, a úsáidtear mar tháscaire micribhitheolaíoch tagartha. De réir na leibhéal a bhraitear, roinntear na limistéir i dtrí aicme sláinte: A, B agus C, agus cinn gach ceann acu na coinníollacha margaíochta agus na cleachtaícha is gá tar éis an bhainte.
Is iad na limistéir d'aicme A na limistéir ina bhfuil na leibhéil éilithe is ísle agus is féidir moileasc atá beartaithe lena n-áirítear an duine a mhargú go díreach uathu, ar an gcoinníoll go gcomhlíonann siad na caighdeáin sláinte riachtanacha. Tá leibhéil idirmheánacha éillithe i limistéir aicme B agus éilítear go ndéanfar na moileasca a íonú nó a athlonnú sula ndéanfar iad a mhargú, agus i limistéir aicme C, a bhfuil leibhéil níos airde iontu, ní ceadaítear iad a bhailiú go dtí go mbeidh tréimhsí fada athlonnaithe nó cleachtaí comhlíonta déanta.
Sainítear na luachanna tairsí go cainníochtúil: mar shampla, maidir le haicme A, ní mór tiúchan 230 E. coli nó níos lú in aghaidh 100 gram d’fhíochán a bheith in 80 % ar a laghad de na samplaí, agus maidir le haicme B, tá an teorainn 4,600 E. coli in aghaidh 90 % den sampla, agus maidir leis an teorainn in aghaidh 4,600 E. coli, agus maidir leis an teorainn in aghaidh 4,000 E. gram den fhíochán. Tá critéir mhicribhitheolaíocha ag gabháil leis an gcóras seo don táirge deiridh, arna mbunú le Rialachán (CE) Uimh. 2073/2005, ina n-úsáidtear E. coli freisin mar thagairt do shásamhacht bia an táirge críochnaithe.
Ó thaobh nós imeachta de, éilíonn aicmiú limistéar go ndéantar staidéir sláinte réamhchéime, lena n-áirítear sainaithint foinsí éillithe, anailís ar bhrúnna antrapaigineacha agus athruithe séasúracha, chomh maith le sainmhíniú ar phleananna samplála agus monatóireachta leanúnaí.
Ní mór do na húdaráis inniúla liostaí cothrom le dáta de limistéir aicmithe a choinneáil freisin chun inrianaitheacht táirgí a chinntiú ar fud an tslabhra soláthair, ag cinntiú go bhfuil an córas seo nasctha go dlúth leis na rialuithe oifigiúla a cheanglaítear le reachtaíocht Eorpach.
Ar an leibhéal náisiúnta, is sainairíonna don chreat rialála comhtháthú láidir idir forálacha Eorpacha agus freagrachtaí riaracháin inmheánacha, a dháiltear go minic ar fud roinnt leibhéal (náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil).