Εκπαιδευτικό υλικό

Ικανότητα μετάφρασης της επιστημονικής διατροφικής πληροφορίας σε σαφή, προσιτή γλώσσα για το ευρύ κοινό (οικογένειες, νέους ενήλικες, πολίτες και καταναλωτές με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την υγεία)

Οι ακριβείς επιστημονικές πληροφορίες είναι η βασική προϋπόθεση για την επικοινωνία σχετικά με τη διατροφή, αλλά η ακρίβεια από μόνη της δεν επαρκεί. Για τους επαγγελματίες της υδατοκαλλιέργειας δίθυρων μαλακίων που απευθύνονται σε οικογένειες, νέους ενήλικες, καταναλωτές που ενδιαφέρονται για την υγεία ή πολίτες χωρίς γνώσεις επιστημονικής διατροφής, η μετάδοση του τεχνικού περιεχομένου σε προσιτή γλώσσα είναι εξίσου σημαντική με το ίδιο το περιεχόμενο. Η εν λόγω μετατροπή καθοδηγείται από τα εξής στοιχεία (Kaimakoudi, 2024): 

·        ​ ​Ξεκινήστε με τα οφέλη, όχι με τους μηχανισμούς: αντί να πείτε «τα δίθυρα μαλάκια περιέχουν EPA και DHA», πείτε «η κατανάλωση μυδιών δύο φορές την εβδομάδα ωφελεί την υγεία της καρδιάς και τη λειτουργία του εγκεφάλου».  

Το κοινό θέλει να μάθει τι προσφέρει το προϊόν σε αυτούς, όχι πώς λειτουργεί βιοχημικά. Ο μηχανισμός μπορεί να ακολουθήσει αργότερα ως δευτερεύον στοιχείο για όσους θέλουν να μάθουν περισσότερα. 

·        ​​Συγκρίνετε με σημεία αναφοράς: η σύγκριση της περιεκτικότητας σε θρεπτικά συστατικά των δίθυρων μαλακίων με γνωστά τρόφιμα (μοσχάρι, κοτόπουλο, σολομό, αυγά) καθιστά τα δεδομένα σημαντικά. Η φράση «Μια μερίδα στρείδια 100 g περιέχει περισσότερο ψευδάργυρο από ένα φιλέτο κοτόπουλο και περισσότερα ωμέγα-3 από τα περισσότερα ψάρια στο σούπερ μάρκετ» ενισχύει το ενδιαφέρον συγκριτικά με έναν απλό πίνακα θρεπτικών συστατικών. 

·        ​ ​Αποφύγετε τον εντυπωσιασμό και τους υπερβολικούς ισχυρισμούς: φράσεις όπως «υπερτροφή» ή «θαύμα θρεπτικών ουσιών» δημιουργούν αμφιβολίες, ειδικά στους καταρτισμένους καταναλωτές. Η ερευνητική βιβλιογραφία βασίζεται σε ακριβείς και τεκμηριωμένους ισχυρισμούς: τα δίθυρα μαλάκια είναι «μια πλούσια φυσική πηγή EPA και DHA» ή «μία από τις πλουσιότερες σε θρεπτικά συστατικά πηγές πρωτεΐνης με χαμηλή θερμιδική αξία». Αυτοί οι ισχυρισμοί είναι επιστημονικά ακριβείς και αναδεικνύουν το προϊόν, χωρίς υπερβολή. 

·        ​ ​Χρησιμοποιήστε περιεχόμενο σε οπτική μορφή για να μεταδώσετε τα δεδομένα: τα πληροφοριακά γραφήματα, τα συγκριτικά γραφήματα και τα εικονίδια στις συσκευασίες μεταδίδουν τις διατροφικές πληροφορίες πιο γρήγορα και με πιο αξιομνημόνευτο τρόπο από ό,τι το κείμενο. Η έρευνα στο πεδίο της επικοινωνίας επιβεβαιώνει ότι τα βίντεο με πληροφοριακά γραφήματα δημιουργούν μεγαλύτερη συμμετοχή και μεταφορά του κοινού από τις καθαρά αφηγηματικές μορφές για θέματα υγείας και περιβάλλοντος (Yang et al., 2022). 

·        ​​​Διαχωρίστε το κοινό-στόχο: οι οικογένειες με μικρά παιδιά ανταποκρίνονται στα μηνύματα σχετικά με τον σίδηρο και την ανάπτυξη του εγκεφάλου· οι ηλικιωμένοι ενδιαφέρονται για τα οφέλη που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία και τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες· οι αθλητές δίνουν έμφαση στη βιοδιαθεσιμότητα των πρωτεϊνών και στην αποκατάσταση μετά την άσκηση. Η ίδια διατροφική πληροφορία μεταδίδεται με διαφορετικό τρόπο στα διάφορα τμήματα. 

Μια πρακτική άσκηση για τους επαγγελματίες της υδατοκαλλιέργειας είναι η επιλογή ενός επιστημονικά τεκμηριωμένου διατροφικού ισχυρισμού και να δημιουργήσουν τρεις διαφορετικές εκδοχές: μία για επιστημονική αφίσα, μία για ένθετο σε μενού εστιατορίου και μία για ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτή η άσκηση καθιστά ορατό το χάσμα μεταξύ της επιστημονικής γλώσσας και της γλώσσας προσιτής στον καταναλωτή και αναπτύσσει τη δεξιότητα της μετάφρασης με συστηματικό τρόπο. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών στους διατροφικούς ισχυρισμούς που υποστηρίζουν οι παραγωγοί είναι γενικά χαμηλότερη σε σύγκριση με την εμπιστοσύνη που δείχνουν σε ισχυρισμούς από ανεξάρτητες υγειονομικές αρχές ή πιστοποιημένους τρίτους φορείς. Όποτε είναι δυνατόν, η αναφορά σε έγκριση από υγειονομικό φορέα (EFSA, εθνικές διατροφικές οδηγίες) ή η παραπομπή των καταναλωτών σε ανεξάρτητες πηγές ενισχύει την αξιοπιστία.