Κείμενο

1.1 Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα Erasmus+ και τα χαρακτηριστικά του: το πρόγραμμα OPTIMA, χρηματοδότηση, στόχοι και αποτελέσματα.

1.1.1 Χαρακτηριστικά των χρηματοδοτικών προγραμμάτων Erasmus+

Το πρόγραμμα Erasmus+ είναι το εμβληματικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού, με στόχο την προώθηση της κινητικότητας και της διακρατικής συνεργασίας.

Τα έργα Erasmus+ είναι ανοιχτά στα κράτη μέλη της ΕΕ και στις συνδεδεμένες χώρες (συμπεριλαμβανομένων ορισμένων χωρών εκτός ΕΕ) και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ομάδων-στόχων, όπως φοιτητές/-τριες, εκπαιδευτικοί, ερευνητές/-τριες, εργαζόμενοι/-ες στον τομέα της νεολαίας και ιδρύματα.

Εικόνα 1 – Λογότυπο έργου Erasmus+.

Προκειμένου να αντιληφθούμε πλήρως το εύρος και τις ποικίλες ευκαιρίες που προσφέρει το πρόγραμμα Erasmus+, είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε πρώτα τις τρεις βασικές δράσεις (ΒΔ) του (ΒΔ1, ΒΔ2, ΒΔ3). Κάθε ΒΔ έχει σχεδιαστεί με συγκεκριμένους στόχους και απευθύνεται σε διαφορετικούς τύπους ωφελούμενων και δραστηριοτήτων, συμβάλλοντας συλλογικά στην προσωπική, επαγγελματική και θεσμική ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ευρώπη αλλά και πέραν αυτής.

Η ΒΔ1 είναι ο πυλώνας του προγράμματος Erasmus+ που εστιάζει στις διακρατικές ευκαιρίες κινητικότητας των ατόμων. Ο πρωταρχικός της σκοπός είναι η παροχή ευκαιριών σε φοιτητές/-τριες, εκπαιδευόμενους/-ες, ασκούμενους/-ες και προσωπικό να μάθουν, να εκπαιδευτούν ή να διδάξουν σε άλλες χώρες. Αυτό συμβάλλει στην προσωπική και επαγγελματική τους ανάπτυξη καθώς και στην απόκτηση νέων δεξιοτήτων και προοπτικών.

Βασικά σημεία της ΒΔ1:

Στόχος: μετακίνηση ατόμων για σπουδές, πρακτική άσκηση, διδασκαλία, κατάρτιση ή εθελοντική εργασία.

Δικαίωμα συμμετοχής (ως δικαιούχος χρηματοδότησης): οργανισμοί (σχολεία, πανεπιστήμια, ιδρύματα επαγγελματικής κατάρτισης, οργανώσεις νεολαίας κ.λπ.) που υποβάλλουν έργα για την αποστολή ή τη φιλοξενία συμμετεχόντων/-ουσών. Η χρηματοδότηση χορηγείται στον οργανισμό, ο οποίος στη συνέχεια διαχειρίζεται την κινητικότητα.

Τύποι δραστηριοτήτων (παραδείγματα):

Τριτοβάθμια εκπαίδευση: Περίοδοι σπουδών (το κλασικό πρόγραμμα Erasmus), πρακτική άσκηση φοιτητών/-τριών, κινητικότητα διδακτικού και διοικητικού προσωπικού (διδασκαλία ή κατάρτιση).

Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ): Κινητικότητα για ασκούμενους/-ες, μαθητευόμενους/-ες και φοιτητές/-τριες ΕΕΚ, κινητικότητα για προσωπικό ΕΕΚ (μαθήματα, παρακολούθηση εργασίας, διδασκαλία).

Σχολική εκπαίδευση: Κινητικότητα μαθητών/-τριών (βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη), κινητικότητα σχολικού προσωπικού (μαθήματα, παρακολούθηση εργασίας, διδασκαλία).

Εκπαίδευση ενηλίκων: Κινητικότητα ενηλίκων μαθητών/-τριών, κινητικότητα προσωπικού εκπαίδευσης ενηλίκων.

Νεολαία: Ανταλλαγές νέων, κινητικότητα των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας, δραστηριότητες συμμετοχής των νέων.

Η ΒΔ2 αφορά τη διακρατική συνεργασία και την ανάπτυξη της καινοτομίας. Στόχος της είναι να υποστηρίξει τον σχεδιασμό, τη διάδοση και την εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών όπως και τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών οργανισμών σε όλους τους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας και του αθλητισμού. Αποσκοπεί στη δημιουργία απτών, μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων που υπερβαίνουν την ατομική κινητικότητα.

Τα κύρια έργα (επιμέρους δράσεις) περιλαμβάνουν:

Συνεργασίες

Στόχος: ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ οργανισμών σε ολόκληρη την Ευρώπη με σκοπό τη βελτίωση της καινοτομίας και της ανταλλαγής γνώσεων.

📆 Διάρκεια του έργου: 12 έως 36 μήνες

💰 Διαθέσιμος προϋπολογισμός: 120.000€, 250.000€ ή 400.000€

Χρηματοδότηση: καλύπτει τα έξοδα προσωπικού, τη διαχείριση του έργου, τις μετακινήσεις, τις εκδηλώσεις και τα υλικά.

Επιλέξιμοι υποψήφιοι/-ες: δημόσιοι ή ιδιωτικοί οργανισμοί στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της νεολαίας ή του αθλητισμού.

Ελάχιστα μέλη συνεργασίας: τουλάχιστον 3 οργανισμοί από 3 διαφορετικές χώρες Erasmus+

👉 Κατηγορίες χρηματοδότησης:

VET (Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση)

ADULT (Εκπαίδευση ενηλίκων)

SCHOOL (Σχολική εκπαίδευση)

HE (Ανώτατη εκπαίδευση - Πανεπιστήμιο)

YOUTH (Νεολαία, οργανώσεις νεολαίας, ΜΚΟ)

SPORT (Έργα για την ανάπτυξη του αθλητισμού σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο)

Συνεργασίες μικρής κλίμακας (ΒΔ210)

Στόχος: Προσέγγιση οργανισμών με λιγότερη εμπειρία ή λιγότερες διοικητικές ικανότητες και πιο περιορισμένους στόχους.

Μέλη συνεργασίας: Τουλάχιστον 2 οργανισμοί από 2 διαφορετικές χώρες.

📆 Διάρκεια: 6-24 μήνες.

💰 Προϋπολογισμός: Κατ' αποκοπή ποσό 30.000€ ή 60.000€.

Συνεργασίες αριστείας

Τα έργα αυτά αποσκοπούν στην υποστήριξη της αριστείας και της καινοτομίας σε συγκεκριμένους τομείς, με έμφαση στην αναγνώριση των προσόντων και την ανάπτυξη κέντρων αριστείας.

Κέντρα Επαγγελματικής Αριστείας (ΚΕΑ):

Στόχος: Δημιουργία πλατφορμών συνεργασίας μεταξύ φορέων ΕΕΚ, επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και τοπικών αρχών για την ανάπτυξη της καινοτομίας και της εξειδίκευσης σε περιφερειακό επίπεδο.

Τομείς: Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ΕΕΚ).

Ακαδημίες εκπαιδευτικών Erasmus+:

Στόχος: Παροχή ευκαιριών επαγγελματικής ανάπτυξης για τους/τις εκπαιδευτικούς, ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης στην κατάρτιση των εκπαιδευτικών και διευκόλυνση της κινητικότητας.

Τομείς: Σχολική εκπαίδευση και, εν μέρει, τριτοβάθμια εκπαίδευση (αρχική κατάρτιση εκπαιδευτικών).

Συμμαχίες καινοτομίας

Στόχος: προώθηση της συνεργασίας μεταξύ ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, επιχειρήσεων και φορέων επαγγελματικής εκπαίδευσης με σκοπό την ανάπτυξη της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας.

📆 Διάρκεια του έργου: 24 έως 36 μήνες

💰 Μέγιστος προϋπολογισμός: 1.000.000€ ή 1.500.000€

Χρηματοδότηση: καλύπτει τη διαχείριση του έργου, την κατάρτιση, την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη.

Επιλέξιμοι υποψήφιοι/-ες: ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κέντρα επαγγελματικής κατάρτισης, επιχειρήσεις, ερευνητικά ιδρύματα.

Ελάχιστα μέλη συνεργασίας: τουλάχιστον 4 οργανισμοί από 4 χώρες Erasmus+

👉 Κατηγορίες χρηματοδότησης:

VET (Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση)

HE (Ανώτατη εκπαίδευση - Πανεπιστήμιο)

Έργα ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της νεολαίας και της εκπαίδευσης

Στόχος: υποστήριξη των χωρών εκτός ΕΕ στον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της εργασίας τους στον τομέα της νεολαίας μέσω της διεθνούς συνεργασίας.

Βασικά χαρακτηριστικά:

📆 Διάρκεια του έργου: 12 έως 36 μήνες

💰 Μεταβλητός προϋπολογισμός: εξαρτάται από το έργο και τον αριθμό των εταίρων, συχνά κυμαίνεται μεταξύ 100.000€ και 400.000€.

Χρηματοδότηση: Καλύπτει δραστηριότητες ανάπτυξης ικανοτήτων, κατάρτισης και ανταλλαγής γνώσεων.

Επιλέξιμοι υποψήφιοι/-ες: εκπαιδευτικά ιδρύματα, οργανώσεις νεολαίας, ΜΚΟ, δημόσιοι φορείς

Ελάχιστα μέλη συνεργασίας: τουλάχιστον 3 οργανισμοί από 3 διαφορετικές χώρες (συμπεριλαμβανομένης τουλάχιστον μίας χώρας εκτός ΕΕ)

👉 Κατηγορίες χρηματοδότησης:

VET (Επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση)

ADULT (Εκπαίδευση ενηλίκων)

SCHOOL (Σχολική εκπαίδευση)

YOUTH (Νεολαία, οργανώσεις νεολαίας, ΜΚΟ)

HE (Ανώτατη εκπαίδευση, πανεπιστήμιο)

Δράση	Μετέχοντες τομείς	Διάρκεια	Μέγιστος προϋπολογισμός/έργο
Συνεργασίες	VET, ADULT, SCHOOL, HE, YOUTH, SPORT	12-36 μήνες	125.000€/ 250.000€/ 400.000€
Μικρής κλίμακας συνεργασίες (ΒΕ210)	VET, ADULTS, SCHOOLS, YOUTH, HIGHER EDUCATION, SPORT	6-24 μήνες	€30.000 / 60.000€
Συμμαχίες για την καινοτομία	VET, HE	24-36 μήνες	1.000.000€/ 1.500.000€
Ανάπτυξη ικανοτήτων	VET, ADULT, SCHOOL, HE, YOUTH	12-36 μήνες	100.000€/ 400.000€

Πίνακας 1 - Τύποι κατηγοριών χρηματοδότησης Erasmus

Η ΒΔ3 είναι η πιο στρατηγική ενέργεια του προγράμματος η οποία αποσκοπεί στην υποστήριξη της συνεργασίας για την χάραξη πολιτικών και των συστημικών μεταρρυθμίσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εστιάζει στην προώθηση του διαρθρωμένου διαλόγου, στη συλλογή δεδομένων και γνώσεων και στη δοκιμή νέων πολιτικών.

Βασικά σημεία της ΒΔ3:

Στόχος: υποστήριξη της ανάπτυξης και της εφαρμογής πολιτικών και μεταρρυθμίσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που επηρεάζουν το σύστημα συνολικά.

Δικαίωμα συμμετοχής: συνήθως δημόσιες αρχές (εθνικές, περιφερειακές), ερευνητικά κέντρα, ομάδες μελετών, μεγάλα ευρωπαϊκά δίκτυα και οργανώσεις που προωθούν τον διάλογο με τους νέους (π.χ. «European Youth Together»). Πολλές δράσεις διαχειρίζονται κεντρικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (EACEA).

Τύποι δραστηριοτήτων (παραδείγματα):

Πειράματα πολιτικής: έργα που δοκιμάζουν και αξιολογούν την αποτελεσματικότητα νέων πολιτικών σε μικρή κλίμακα πριν από την ευρύτερη εφαρμογή τους.

Συλλογή και ανάλυση δεδομένων: μελέτες, έρευνες και εκθέσεις για την παροχή στοιχείων που υποστηρίζουν τις αποφάσεις πολιτικής.

Διάλογος με τα ενδιαφερόμενα μέρη: εκδηλώσεις, συνέδρια και πλατφόρμες για τη διευκόλυνση του διαλόγου μεταξύ των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής και των ενδιαφερόμενων φορέων του κλάδου.

Όργανα ευρωπαϊκής πολιτικής: υποστήριξη εργαλείων όπως το Ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων (EQF), το Europass και τα συστήματα διασφάλισης ποιότητας.

European Youth Together: έργα που προωθούν τη συμμετοχή των νέων και τον διάλογο μεταξύ των οργανώσεων νεολαίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σκοπός: υποστήριξη του εκσυγχρονισμού και της προσαρμογής των συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης, νεολαίας και αθλητισμού στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις, βάσει δεδομένων και τεκμηρίων.

Στόχοι: υποστήριξη του εκσυγχρονισμού και της προσαρμογής των συστημάτων εκπαίδευσης, κατάρτισης, νεολαίας και αθλητισμού με γνώμονα τις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις, βάσει δεδομένων και τεκμηρίων.