Κείμενο

1.1.2 Έργο OPTIMA

Το έργο OPTIMA κατατέθηκε στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής κατηγορίας Erasmus+ ΒΔ220 «Συνεργασίες». Οι συνεργασίες αυτές έχουν ως στόχο τη σύνδεση και τη συνεργασία με εταίρους από διαφορετικές χώρες, προκειμένου να διευκολυνθεί η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και πληροφοριών. 

Το έργο δημιουργήθηκε από την ανάγκη για επαρκή κατάρτιση στον τομέα της υδατοκαλλιέργειας δίθυρων μαλακίων, η οποία θα βελτιώσει τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνεχιζόμενες αλλαγές και να καλυφθούν οι ανάγκες βιώσιμης ανάπτυξης του τομέα. 

Ο πρωταρχικός στόχος του έργου είναι η παροχή μοντέλων κατάρτισης για τους καλλιεργητές/-τριες δίθυρων μαλακίων, μέσω της δημιουργίας αποτελεσματικών προγραμμάτων κατάρτισης για την ενίσχυση των δεξιοτήτων και την ανάπτυξη των γνώσεων των εργαζομένων όπως και των επιχειρηματιών του κλάδου. 

Για τον λόγο αυτό, η κοινοπραξία περιλαμβάνει τρεις από τους μεγαλύτερους παραγωγούς δίθυρων μαλακίων στην Ευρώπη: την Εθνική Επιτροπή για την Εκτροφή Δίθυρων Μαλακίων της Γαλλίας (CNC), την Ιρλανδική Ένωση Αγροτών (IFA) και τον ισπανικό παραγωγό μυδιών ΠΟΠ της Γαλικίας (CRMG). Στους εταίρους αυτούς περιλαμβάνονται ένας συντονιστής/-τρια έργου από την Ιταλία με επιστημονική εξειδίκευση στην παροχή τεχνικής βοήθειας στους καλλιεργητές/-τριες, το επιστημονικό ερευνητικό κέντρο M.A.R.E. Soc. Coop a r.l., μια ιταλική εταιρεία που ειδικεύεται στην επαγγελματική κατάρτιση (DEMETRA FORMAZIONE S.R.L.), μια ισπανική εταιρεία που ειδικεύεται στη διαχείριση ευρωπαϊκών έργων και την πιστοποίηση ποιότητας (SGS TECNOS) και μια ελληνική εταιρεία (IDEC) που ειδικεύεται στην επικοινωνία και τη δημιουργία διαδικτυακών πλατφορμών ηλεκτρονικής μάθησης. 

Μέσω της ανάλυσης των αναγκών του τομέα και της αγοράς-στόχου όπως και της σύγκρισης των συνθηκών που επικρατούν σε καθεμία από τις πέντε χώρες που συμμετέχουν στο έργο, η κοινοπραξία στοχεύει στην ανάπτυξη ενός εκπαιδευτικού προγράμματος ικανού να καλύψει τις ανάγκες των επιχειρήσεων στους ακόλουθους τομείς: 

• Ανάπτυξη νέων, πιο αποδοτικών και φιλικών προς το περιβάλλον γεωργικών τεχνικών μέσω της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των χωρών της ΕΕ. 
• Διαφοροποίηση της παραγωγής με τη χρήση νέων ειδών. 
• Απόκτηση πιστοποιητικών ποιότητας, ιδίως ΠΟΠ και βιολογικής καλλιέργειας. 
• Ορθές πρακτικές για την πρόληψη της πιθανής θαλάσσιας ρύπανσης από την εκτροφή δίθυρων μαλακίων. 
• Αύξηση των γνώσεων και της ευαισθητοποίησης των καλλιεργητών/-τριών σχετικά με τις οικοσυστημικές υπηρεσίες που παρέχει η καλλιέργεια δίθυρων μαλακίων. 
• Ενημέρωση του κοινού και των καταναλωτών/-τριών σχετικά με την ποιότητα και τη βιωσιμότητα των δίθυρων μαλακίων καθώς και τις περιβαλλοντικές υπηρεσίες που παρέχουν. 
• Αύξηση της επίγνωσης και της κατανόησης των παθογόνων οργανισμών και των ασθενειών που προσβάλλουν τα καλλιεργούμενα είδη καθώς και καλύτερη γνώση των ξενικών ειδών και των ζητημάτων που συνδέονται με αυτά. 

Το έργο περιλαμβάνει τη χρήση διαδικτυακών τεχνολογιών και ψηφιακών εργαλείων για την απλοποίηση της κατάρτισης και την υποστήριξη της μάθησης των καλλιεργητών/-τριών δίθυρων μαλακίων. Η εξ αποστάσεως μάθηση και η ηλεκτρονική μάθηση μπορούν να ξεπεράσουν τα χρονικά, γεωγραφικά και οικονομικά εμπόδια, προσφέροντας συχνά καταλληλότερες εναλλακτικές λύσεις από τα δια ζώσης μαθήματα για τους επαγγελματίες υδατοκαλλιεργητές/-τριες. Η ηλεκτρονική εκπαίδευση επιτρέπει στους καλλιεργητές/-τριες να παρακολουθούν τα μαθήματα κατάρτισης χωρίς να διακόπτουν τις επαγγελματικές τους δραστηριότητες. Έτσι, μπορούν να συνδέονται από το σπίτι ή τον επαγγελματικό τους χώρο, χωρίς να χάνουν χρόνο από την εργασία τους και να έχουν πρόσβαση σε βιντεοσκοπημένο υλικό κάθε φορά που δεν καταφέρνουν να παρευρίσκονται. 

Ο στόχος του προγράμματος OPTIMA είναι, πρώτα απ' όλα, η αύξηση των γνώσεων και της ευαισθητοποίησης των καλλιεργητών/-τριών σχετικά με τις περιβαλλοντικές πτυχές της εκτροφής δίθυρων μαλακίων. Ως εκ τούτου, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στοχεύει στην παρουσίαση θεμάτων όπως οι οικοσυστημικές υπηρεσίες που παρέχουν τα καλλιεργούμενα δίθυρα μαλάκια και ο χαμηλός αντίκτυπος των δραστηριοτήτων καλλιέργειας οστρακοειδών. 

Ένας άλλος στόχος του μαθήματος είναι η παρουσίαση των πρακτικών που εφαρμόζονται στο εξωτερικό στους καλλιεργητές/-τριες δίθυρων μαλακίων από τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Αυτό προϋποθέτει τη στενή συνεργασία μεταξύ των καλλιεργητών/-τριών μαλακίων, των εκπαιδευτών/-τριών και των ερευνητών/-τριών. Η σύγκριση των διαφορετικών πρακτικών και των εναλλακτικών τεχνικών καλλιέργειας που εφαρμόζουν οι διάφορες χώρες μέλη της κοινοπραξίας μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο για την ανάπτυξη μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη της υδατοκαλλιέργειας, την αύξηση της παραγωγής και την αντιμετώπιση τοπικών προκλήσεων που σήμερα φαίνονται ανυπέρβλητες. 

Ένα από τα βασικά στοιχεία που συμβάλλουν σε όλα τα παραπάνω είναι η εφαρμογή και η βελτίωση των προσφερόμενων προγραμμάτων κατάρτισης, τα οποία θα διατίθενται μέσω ψηφιακών πλατφορμών ηλεκτρονικής μάθησης, για τους εργαζόμενους/-ες στον τομέα της υδατοκαλλιέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ηλεκτρονικής μάθησης υπό την καθοδήγηση μεντόρων που έχουν εκπαιδευτεί στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Ως εκ τούτου, η εκπαίδευση των μεντόρων στη χρήση της εξ αποστάσεως μάθησης και των ηλεκτρονικών πλατφορμών είναι απαραίτητη, ώστε να μεγιστοποιηθεί το δυναμικό τους και να είναι σε θέση να αναπτύσσουν και να διεξάγουν ηλεκτρονικά μαθήματα εξ αποστάσεως, αξιοποιώντας τις ευκαιρίες που προσφέρει αυτός ο τύπος κατάρτισης και δημιουργώντας μια νέα επαγγελματική ειδικότητα που ονομάζεται «ψηφιακή καθοδήγηση». 

Όσον αφορά τους εργαζομένους/-ες, από την άλλη πλευρά, η δημιουργία ενός επικαιροποιημένου προγράμματος κατάρτισης που θα αντιμετωπίζει τις νέες προκλήσεις που θέτει η γαλάζια οικονομία είναι εξίσου απαραίτητη. Το πρόγραμμα αυτό πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμο, ακόμη και για τους λιγότερο ειδικευμένους εργαζομένους/-ες, και επομένως θα πρέπει να περιλαμβάνει εικόνες και βίντεο που να είναι προσβάσιμα σε αυτές τις ομάδες.