4.2 Αξιολόγηση μάθησης

4.2.1 Η αξία της αξιολόγησης για τη μέτρηση της προόδου και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των μαθημάτων

Σκοπός και αξία της αξιολόγησης 

  • Διαμορφωτική αξιολόγηση έναντι συνοπτικής αξιολόγησης

  • Εργαλεία και τεχνικές αξιολόγησης 

  • Ψηφιακά εργαλεία αξιολόγησης (π.χ. Google Forms, Kahoot, Padlet, εργαλεία ενσωματωμένα στο LMS) 

  • Εμπλοκή των συμμετεχόντων/-ουσών στη διαδικασία αξιολόγησης 

  • Ανατροφοδότηση από ομότιμους/-ες, ημερολόγια ανάλυσης, δελτία αυτοαξιολόγησης 

 

Το νόημα της αξιολόγησης: Ξεπερνώντας την τυπική βαθμολόγηση

H αξιολόγηση σε διαδικτυακά περιβάλλοντα έχει πολλαπλές σημαντικές παραμέτρους, οι οποίες υπερβαίνουν την απλή βαθμολόγηση και περιλαμβάνουν την ανατροφοδότηση, την παρακίνηση και τη βελτίωση της διδασκαλίας. Οι μέντορες θα πρέπει να αντιλαμβάνονται αυτές τις διακρίσεις. 

 

Διαμορφωτική αξιολόγηση 

Σκοπός: η παρακολούθηση της προόδου των εκπαιδευομένων καθ' όλη τη διάρκεια της μαθησιακής διαδικασίας. Η διαμορφωτική αξιολόγηση παρέχει συνεχή ανατροφοδότηση, βοηθώντας τους/τις μέντορες να βελτιώσουν τη διδασκαλία και τους εκπαιδευόμενους/-ες να βελτιώσουν τη μάθηση. Συχνά αναφέρεται ως «αξιολόγηση για τη μάθηση». 

Αξία: βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό των κενών, επιτρέπει στοχευμένες παρεμβάσεις, καθοδηγεί τη μετέπειτα διδασκαλία και διατηρεί τη δέσμευση υποδεικνύοντας στους εκπαιδευόμενους/-ες το επίπεδό τους και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να βελτιωθούν. Μειώνει την πίεση σχετικά με τις επιδόσεις, ευνοώντας την απόκτηση δεξιοτήτων του πραγματικού κόσμου. 

 

Παραδείγματα στη διαδικτυακή μάθηση: 

  • Γρήγορες έρευνες κατανόησης: κατά τη διάρκεια μιας ζωντανής εικονικής συνεδρίας, ο/η μέντορας, αφού εξηγήσει μια σύνθετη έννοια, μπορεί να ξεκινήσει μια έρευνα (π.χ. «Σε κλίμακα από το 1 έως το 5, πόσο καλά κατανοήσατε αυτή την έννοια;») για να αξιολογήσει τη συνολική κατανόηση και να εντοπίσει τυχόν δυσκολίες. 

  • Γραπτά του ενός λεπτού/επιστολές εξόδου: στο τέλος μιας ασύγχρονης ενότητας, οι εκπαιδευόμενοι/-ες γράφουν μια σύντομη απάντηση σε ερωτήσεις όπως «Ποιο είναι το πιο σημαντικό πράγμα που μάθατε σήμερα;» ή «Ποια απορία έχει μείνει αναπάντητη;». Για τη διαδικασία αυτή μπορούν να χρησιμοποιηθούν κοινόχρηστα έγγραφα ή φόρουμ του LMS. 

  • Συζητήσεις στο φόρουμ: Υποβολή ερωτήσεων ανοικτού τύπου σε φόρουμ που δίνουν κίνητρα για εφαρμογή εννοιών που διδάχθηκαν ή για προσωπικό αναστοχασμό. Αυτό επιτρέπει στον/στην μέντορα να παρατηρεί τις γνωστικές διεργασίες των εκπαιδευομένων. 

  • Κουίζ εξάσκησης χωρίς βαθμολογία με άμεση ανατροφοδότηση: σύντομα κουίζ χαμηλής βαθμολογικής βαρύτητας στο πλαίσιο του LMS, τα οποία παρέχουν αυτόματα επεξηγήσεις για τις σωστές και λανθασμένες απαντήσεις αμέσως μετά την υποβολή τους. 

  • Εννοιολογικοί ή νοητικοί χάρτες: οι εκπαιδευόμενοι/-ες δημιουργούν οπτικές αναπαραστάσεις των συσχετισμών μεταξύ των εννοιών, αποδεικνύοντας έτσι την κατανόηση του περιεχομένου, χρησιμοποιώντας εργαλεία όπως το Miro ή το Jamboard. 

 

Μια μελέτη του 1998 ανέδειξε τη σημαντική επίδραση της διαμορφωτικής αξιολόγησης στα τελικά μαθησιακά αποτελέσματα, τονίζοντας τον θεμελιώδη ρόλο της στην προώθηση της εννοιολογικής αφομοίωσης καθώς και της αυτορρύθμισης και αυτοαξιολόγησης. Το έργο αυτό θεωρείται ορόσημο στην εκπαιδευτική έρευνα.

 

Συνοπτική αξιολόγηση 

Σκοπός: η αξιολόγηση των γνώσεων των εκπαιδευομένων στο τέλος μιας ενότητας, ενός μαθήματος ή μιας σειράς μαθημάτων, σε σύγκριση ένα μέσο πρότυπο ή στόχο. Συχνά αναφέρεται ως «αξιολόγηση της μάθησης». 

Αξία: παρέχει μια συνολική εκτίμηση όσων έχουν μάθει οι εκπαιδευόμενοι/-ες, διευκολύνει την πιστοποίηση ή την αξιολόγηση και παρέχει μια αίσθηση υπευθυνότητας στους εκπαιδευόμενους/-ες που συχνά πρέπει να αυτοαξιολογηθούν, δοκιμάζοντας επαρκώς τις γνώσεις τους. 

 

Παραδείγματα στη διαδικτυακή μάθηση: 

Τελική διαδικτυακή εξέταση: ένα τεστ με χρονομέτρηση, το οποίο συνήθως παρακολουθείται από έναν/μια μέντορα, χορηγείται μέσω του LMS και καλύπτει όλο το περιεχόμενο του μαθήματος. 

Ολοκληρωμένο έργο/περιπτωσιολογική μελέτη: οι εκπαιδευόμενοι/-ες αξιοποιούν τις έννοιες που διδάχθηκαν προκειμένου να επιλύσουν ένα πρακτικό πρόβλημα του πραγματικού κόσμου ή να δημιουργήσουν ένα προϊόν καλλιέργειας, το οποίο στη συνέχεια θα παρουσιάσουν με τη μορφή εγγράφου, παρουσίασης ή διαδραστικής επίδειξης. 

Ψηφιακό χαρτοφυλάκιο: μια συλλογή των καλύτερων εργασιών που ολοκλήρωσε ο εκπαιδευόμενος/-η κατά τη διάρκεια του μαθήματος, η οποία αναδεικνύει την πρόοδο που σημείωσε και τις γνώσεις που απέκτησε με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί να φιλοξενηθεί στο Google Sites ή σε ειδικές πλατφόρμες e-portfolio. 

Τελική παρουσίαση/συζήτηση του έργου σε μια τελευταία τηλεδιάσκεψη: οι εκπαιδευόμενοι/-ες παρουσιάζουν και συζητούν την τελική εργασία τους μέσω τηλεδιάσκεψης, απαντώντας σε ερωτήσεις των μεντόρων και των ομοτίμων τους.