Ler texto

Éilíonn an margadh nua-aimseartha táirgí a ráthaíonn ní hamháin sláinteachas agus sábháilteacht sláinte, ach freisin nasc láidir leis an gcríoch tionscnaimh, trí lipéid cháilíochta, agus meas cruthaithe ar éiceachórais, trí dheimhnithe inbhuanaitheachta. Sa chomhthéacs sin, is samhail an-mhaith í an dobharshaothrú déileálach ó thaobh an chomhshaoil de i gcomparáid le cineálacha eile feirmeoireachta.

Forbraíonn na horgánaigh seo go nádúrtha, gan bia saorga, cógais nó antaibheathaigh a úsáid, agus cothaíonn siad iad féin go heisiach ar an bhfíteaplanctón atá sa mhuirthimpeallacht trí scagadh. Ina theannta sin, tá ról bunúsach ag na déchiollacha mar “innealtóirí comhshaoil”, ag soláthar seirbhísí comhshaoil tábhachtacha. Cuidíonn a ngníomhaíocht bhithscagtha le heotrófú a laghdú agus an t-ualach orgánach in uiscí cósta a laghdú. Ina theannta sin, d'fhéadfadh a láithreacht tacú le cruthú gnáthóg nádúrtha agus sceireacha, go háirithe i limistéir amhail an Mhuir Aidriad, a bhfuil grinneall gainmheach iontu agus gan mórán foshraitheanna crua.

Tá na struchtúir sin ag teacht chun cinn mar fhíorionaid bhithéagsúlachta, toisc go gcothaíonn siad atáirgeadh agus marú go leor speiceas muirí. Ar deireadh, cuireann foirmiú sliogáin chailcreacha le ceapadh dé-ocsaíde carbóin (CO2). Cé go bhfuil cainníochtú agus luach airgid díreach na seirbhísí éiceachórais seo (mar shampla, trí chreidmheasanna carbóin nó trí dhíothú nítrigine) fós á bhforbairt ó thaobh rialála de ar an leibhéal Eorpach, aithnítear agus luacháiltear inmharthanacht bhunúsach an chórais táirgthe seo cheana féin le deimhnithe comhshaoil amhail an ASC (Association pour la protection de l'environnement) nó an lipéad éiceolaíoch. Mar sin féin, is próiseas casta, fada agus costasach é na deimhnithe sin a fháil de ghnáth. Éilítear leis na saoráidí a oiriúnú, córais iomlána inrianaitheachta digití a chur ar bun, lámhleabhair oibriúcháin a ullmhú agus dul faoi chigireachtaí nó faoi iniúchtaí ag eagraíochtaí seachtracha neamhspleácha, agus na costais sin go léir le híoc ag na táirgeoirí.

Sa Spáinn, is é an príomhthagairt an AOP "Mejillón de Galicia", a chosnaíonn cáilíocht na diúilicíní a thógtar ar raideoga traidisiúnta (feirmeacha). Cé gur branda seanbhunaithe é, tá córas rialaithe na Comhairle Rialála thar a bheith dian agus éilíonn sé inrianaitheacht iomlán na n-óg (mexilla), chomh maith lena bpróiseáil in ionaid cheadaithe.

Is é cuspóir na Comhairle Rialála ainmniúchán tionscnaimh faoi chosaint diúilicín na Gailíse a choinneáil agus a chur chun cinn, chomh maith le maoirseacht a dhéanamh ar a cháilíocht agus í a chur chun cinn. Sa Spáinn, tá lipéad éiceolaíoch ann freisin, faoi mhaoirseacht Chomhairle Rialála Talmhaíochta Orgánaí na Gailíse (CRAEGA). Is é an príomhdhúshlán faoi láthair deimhnithe inbhuanaitheachta idirnáisiúnta a fháil, amhail MSC agus ASC, atá riachtanach chun tionchar íseal an tslabhra soláthair ar an gcomhshaol a dheimhniú go hoifigiúil. Is minic a bhíonn costais na n-iniúchtaí neamhspleácha ró-ard do tháirgeoirí beaga, agus is é sin an fáth a mbíonn siad ag iarraidh cabhair ó chumainn, ó chuibhreannais agus ó eagraíochtaí táirgeoirí chun an t-ualach a bhaineann leis an bpróiseas a roinnt.

Mar thír itheacháin, tá dlúthbhaint ag an bhFrainc le coincheap na críche agus, dá bhrí sin, tá tábhacht ar leith ag baint le lipéid tionscnaimh. I measc na gceann is mó aithne tá an IGP "Huîtres Marennes-Oléron" agus an AOC "Moules de Bouchot de la Baie du Mont-Saint-Michel". Ó mhí na Bealtaine 2013, tá deimhniú speisialtachta traidisiúnta ráthaithe ag diúilicíní Bouchot. Chomh maith lena gcáil, tá an Label Rouge, a dheimhníonn cáilíocht orgánaileipteach níos fearr, agus an deimhniú orgánach (AB-Agriculture Biologique), a aithníonn easpa ionchur ceimiceach agus timthriall saothraithe nádúrtha, ar fáil go forleathan freisin.

Is é an príomhdhúshlán sa Fhrainc go gcloítear go han-dian leis na sonraíochtaí. I gcás an deimhnithe orgánaigh, mar shampla, is é an dúshlán comhlíonadh a léiriú le linn an timthrialla táirgthe ar fad, lena n-áirítear maidir le sóg-ainmhithe nádúrtha, chomh maith le huisce a aicmítear mar uisce den scoth (Aicme A) a choinneáil i gcónaí.

San Iodáil, tá tús áite á thabhairt do bhrandaí réigiúnacha a chur chun cinn, mar is léir ó Cozza di Scardovari, an chéad cheann a fuair an AOP, agus ó tháirgí eile atá ag teacht chun cinn amhail Cozza Tarantina. I réimse na hinbhuanaitheachta, tá roinnt comharchumann, go háirithe i dtuaisceart an Mhuir Aidriad, ag fáil deimhnithe ASC agus deimhnithe orgánacha de réir a chéile. De réir shonraí SINAB, tá thart ar 70 oibreoir san earnáil dobharshaothraithe orgánaí, agus tá siad comhchruinnithe den chuid is mó ar thógáil crústaigh agus moileasc. Is iad na príomhlimistéir táirgthe ná Veneto (thart ar 28 oibreoir) agus Emilia-Romagna (thart ar 20 oibreoir). Mar sin féin, tá leathadh na ndeimhniúchán san earnáil fós teoranta. Go sonrach, cé go bhfuil deis ann luach an táirge a mhéadú leis an deimhniú orgánach, níl ach cion beag den táirgeadh iomlán fós ag baint úsáid as an deimhniú sin mar gheall ar na costais arda a bhaineann le comhlíonadh agus mar gheall ar chastacht an chreata rialála. Ina theannta sin, tá brú méadaitheach i bhfabhar cleachtais inbhuanaithe ina shaintréith ag earnáil na diúilicíní san Iodáil, a bhaineann go príomha le bainistiú an tionchair ar an gcomhshaol agus le glacadh le samhlacha geilleagair chiorclaigh. Ina ainneoin sin, cuirtear bac ar fhorbairt na hearnála mar gheall ar ilroinnt an tslabhra soláthair agus ar an gcastacht mhaorlathach. Éilítear le deimhnithe orgánacha agus ASC anailísí cuimsitheacha comhshaoil, amhail measúnuithe ar an tionchar ar bheantais, chomh maith le comhlíonadh dian caighdeán sóisialta agus comhshaoil. Ina theannta sin, tá gá le hardchórais rialaithe cáilíochta uisce agus rioscaí micribhitheolaíocha, toisc go bhfuil siad riachtanach chun slándáil bia agus comhlíonadh na gcaighdeán idirnáisiúnta a áirithiú. Cruthaíonn sé sin ualach riaracháin agus airgeadais atá deacair do chomharchumainn aonair a iompar gan tacaíocht speisialaithe leordhóthanach. Il existe également d'autres obstacles à l'adoption de la certification, tels que les perceptions des opérateurs et l'accès limité à des outils financiers et innovants, malgré l'intérêt croissant du marché pour les produits certifiés et durables.

Tá earnáil in Éirinn atá dírithe go mór ar onnmhairiú táirgí den scoth agus ar nuálaíocht i bpróisis táirgthe. Is é an cuspóir éifeachtúlacht acmhainní a mhéadú, an “ceadúnas sóisialta oibriúcháin” a neartú, cáilíocht agus sábháilteacht bia a fheabhsú agus na tagairtí maidir le hinbhuanaitheacht a fheabhsú. Dans ce contexte, le secteur aquacole irlandais s'appuie sur deux points de référence importants : le programme national Origin Green, promu par Bord Bia, et la norme Certified Quality Aquaculture (CQA) développée par BIM (Bord Lascaigh Mhara). Is é Origin Green an t-aon chlár náisiúnta inbhuanaitheachta bia ar domhan atá ag teacht go foirfe leis an gcomhrá maidir leis na seirbhísí éiceachórais a sholáthraíonn oisrí agus diúilicíní. Seoladh an clár in 2012 agus leathnaíodh é chuig príomhtháirgeoirí dobharshaothraithe ó 2015 i leith. Is é an rud a dhéanann é difriúil ná go n-éilítear ar na cuideachtaí atá ina mbaill cuspóirí intomhaiste a shainiú i gcolúin éagsúla na hinbhuanaitheachta, agus ní mór iad a chomhlíonadh chun an deimhniú a choinneáil. Ina theannta sin, tá feirmeoireacht diúilicíní na hÉireann deimhnithe mar fheirmeoireacht inbhuanaithe ó 2019 i leith ag deimhniúchán na Comhairle Maoirseachta Mara (MSC), ceann de na lipéid is mó aitheantas ar domhan maidir le hiascaireacht agus bia mara inbhuanaithe. Leis sin, is féidir le táirgeoirí lipéad MSC a fháil, rud a thugann buntáistí dóibh ó thaobh clú, infheictheacht táirge agus rochtain ar mhargaí nua chun tomhaltóirí nua a mhealladh. Ní mór do na diúilicíní Éireannacha atá deimhnithe faoin Quality Seafood Scheme sonraíochtaí a chomhlíonadh maidir le cion feola, cuma an bhlaosc, blas agus uigeacht. Is é an Irish Quality Mussel Scheme an chéad chóras deimhniúcháin maidir le bia mara atá comhtháite go hiomlán ar domhan a chreidiúnaítear de réir an chaighdeáin EN45011, an caighdeán idirnáisiúnta maidir le deimhniú cáilíochta táirgí. Dá bhrí sin, tá níos mó cuideachtaí san earnáil ag glacadh leis na cleachtais sin, rud a chuireann ar ár gcumas monatóireacht a dhéanamh ar leathadh na nuálaíochta táirgiúla mar chéatadán de na cuideachtaí gníomhacha go léir. Cependant, le principal défi consiste à maintenir les normes : étant donné que la qualité dépend directement des conditions naturelles de l'eau, même les épisodes temporaires de contamination, tels que ceux causés par les fortes pluies et le ruissellement agricole ou des eaux usées, peuvent entraîner la suspension immédiate de la certification, ce qui se traduit par d'importantes pertes économiques.

Sa Ghréig, tá an earnáil diúilicíní ar gcúl maidir le forbairt deimhnithe tionscnaimh a aithnítear ar leibhéal na hEorpa. In éagmais AOP nó IGP bunaithe, spreagann brú an mhargaidh idirnáisiúnta glacadh le caighdeáin sábháilteachta bia (ISO 22000, IFS agus BRC) agus le deimhnithe comhshaoil amhail ASC. Is é an príomhdhúshlán sa Ghréig an comhar teoranta idir na táirgeoirí. Oibríonn go leor dobharshaothraithe go neamhspleách agus measann siad go bhfuil na deimhnithe ina n-ualach maorlathach costasach, seachas uirlis luachshocraithe.

Cuireann sé sin teorainn le cumas na hearnála í féin a eagrú i gcuibhreannais atá in ann na costais a sheasamh agus na buntáistí comhshaoil a bhaineann leis an táirge a chur chun cinn go héifeachtach ar na margaí idirnáisiúnta. Ina theannta sin, murab ionann agus creat beartais sách solúbtha na hEorpa, tá tionchar mór ag córas lamháltas an Stáit ar an bhfeirmeoireacht diúilicíní, rud a chuireann teorainn le méid na bhfeirmeacha go dtí níos lú ná trí heicteár, coinníoll a chuireann isteach ar inmharthanacht eacnamaíoch. Cuireann an righne institiúideach sin, in éineacht le riosca airgeadais ard agus rochtain theoranta ar chreidmheas, bac ar fhás agus ar thionsclú an earnála. Dá bharr sin, tá teorainn freisin le glacadh córas deimhniúcháin agus lipéad cáilíochta, toisc go dteastaíonn infheistíochtaí agus struchtúir eagraíochtúla níos forbartha ina leith.

Fíor 18 - Comparáid idir príomhthíortha na hEorpa de réir cineál deimhniúcháin agus staid fhorbairt an mhargaidh.