Κείμενο

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο κλάδος της υδατοκαλλιέργειας θα αποτελέσει την κινητήρια δύναμη για την κάλυψη των επισιτιστικών αναγκών του μέλλοντος. (Υδατοκαλλιέργεια της ΕΕ: Samy Chahri Υπηρεσία Ερευνών των Μελών PE 762.336 - Ιούνιος 2024) 

Η αλιεία βρίσκεται όλο και περισσότερο σε κρίση εξαιτίας διαφόρων παραγόντων, όπως η μείωση των ιχθυαποθεμάτων, η ρύπανση, η κλιματική αλλαγή και η παρουσία ξενικών ειδών. Για τον λόγο αυτό, οι τομείς παραγωγής ψαριών και δίθυρων μαλακίων θα στρέφονται όλο και περισσότερο σε προϊόντα καλλιέργειας ώστε να αντιμετωπίσουν την ολοφάνερη πλέον μείωση του αλιευτικού στόλου. Ωστόσο, προκειμένου ο κλάδος της υδατοκαλλιέργειας, και ιδιαίτερα ο κλάδος των δίθυρων μαλακίων, να αποτελέσει βασικό συστατικό της διατροφής του μέλλοντος, θα πρέπει να επιτύχει σημαντική πρόοδο. 

Οι εργαζόμενοι/-ες και οι επιχειρηματίες πρέπει να εκπαιδευτούν σε διάφορα ζητήματα που επηρεάζουν τον κλάδο, όπως η διαφοροποίηση των καλλιεργούμενων ειδών, η χρήση νέων, ολοένα και πιο αποτελεσματικών και περιβαλλοντικά βιώσιμων τεχνικών καλλιέργειας, η χρήση νέων τεχνολογιών, όπως αισθητήρες ή δορυφόροι, η απόκτηση πιστοποιήσεων και η ενημέρωση για τις παρεχόμενες οικοσυστημικές υπηρεσίες. Όλα αυτά μπορούν να επιτευχθούν μέσω μαθημάτων κατάρτισης που σχεδιάζονται από ειδικούς/-ές του κλάδου καθώς και μέσω της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των χωρών. 

Πολύ συχνά, οι καλλιεργητές/-τριες δίθυρων μαλακίων έχουν ελάχιστη ή καθόλου πληροφόρηση για την κατάσταση του κλάδου άλλων ευρωπαϊκών χωρών, ιδίως όσον αφορά τις τεχνικές καλλιέργειας, τα καλλιεργούμενα είδη και τις διαθέσιμες πιστοποιήσεις. Γνωρίζουν καλά τα δεδομένα του τόπου τους αλλά δεν έχουν μια συνολική, ευρωπαϊκή εικόνα του κλάδου της υδατοκαλλιέργειας δίθυρων μαλακίων. 

Ωστόσο, η ευρεία αυτή θεώρηση καθίσταται ολοένα και πιο αναγκαία λόγω της αυξανόμενης ανταλλαγής προϊόντων μεταξύ καλλιεργητών/-τριών σε διάφορες χώρες, είτε αυτή συνδέεται απλώς με την προμήθεια νεαρών ψαριών είτε επιβάλλεται από την κλιματική αλλαγή (μετακίνηση προϊόντων καλλιέργειας από θερμότερες σε ψυχρότερες θάλασσες). 

Σε κάθε περίπτωση, η εκπαίδευση των καλλιεργητών/-τριών δίθυρων μαλακίων απαιτεί καθηγητές/-τριες, μέντορες και εκπαιδευτικούς. Αυτοί/-ές οι επαγγελματίες πρέπει να γνωρίζουν τα χαρακτηριστικά του τομέα της καλλιέργειας δίθυρων μαλακίων σε τοπικό και ευρωπαϊκό επίπεδο και να είναι εξοικειωμένοι/-ες με τα σύγχρονα εργαλεία διαδικτυακής εκπαίδευσης που είναι κατάλληλα για τις ανάγκες του κλάδου, ο οποίος χαρακτηρίζεται από εργαζόμενους/-ες που συνήθως βρίσκονται στη θάλασσα και έχουν ελάχιστο χρόνο για δια ζώσης εκπαίδευση. 

Μεταξύ των νέων εργαλείων που σχετίζονται με τη διαδικτυακή κατάρτιση και τους νέους «ψηφιακούς μέντορες» περιλαμβάνονται πλατφόρμες για την παροχή μαθημάτων, πλατφόρμες για την οργάνωση διαδικτυακών συναντήσεων και εργαλεία για την κοινή χρήση δεδομένων και εγγράφων, όπως το Google Drive. 

Θα πρέπει παράλληλα να αναδειχθούν οι έννοιες που σχετίζονται με τις νέες τεχνικές κατάρτισης, την ηλεκτρονική μάθηση, την εικονική πραγματικότητα και την παιχνιδοποίηση. 

Το έργο OPTIMA υλοποίησε, ως πρώτο προϊόν του έργου, ένα πρόγραμμα κατάρτισης για μέντορες που εργάζονται στον κλάδο της υδατοκαλλιέργειας δίθυρων μαλακίων. Το πρόγραμμα κατάρτισης επικεντρώνεται κυρίως στις νέες τεχνικές εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και διδασκαλίας και διασφαλίζει ότι το εργατικό δυναμικό του κλάδου θα λάβει κατάρτιση υψηλής ποιότητας αξιοποιώντας αυτή τη νέα προσέγγιση που ξεπερνά τα χρονικά και γεωγραφικά εμπόδια. Δεύτερον, το πρόγραμμα θα ασχοληθεί με την παιδαγωγική που συνδέεται με αυτού του είδους τη μεθοδολογία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.