1.3 Ικανότητα μετάδοσης των πληροφοριών του έργου στους εκπαιδευόμενους/-ες

1.3.2 Χρήση απλών και κατανοητών εικόνων και infographic (πληροφοριογραφημάτων)

Το μάθημα περιλαμβάνει οπτικά εργαλεία, όπως συγκριτικούς πίνακες και βίντεο, για την καλύτερη κατανόηση των διαφορών και των ιδιαιτεροτήτων του κλάδου της καλλιέργειας δίθυρων μαλακίων στην Ευρώπη. 

Η συγκεκριμένη προσέγγιση θα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για ένα κοινό που συνήθως προτιμά την πρακτικότητα και την άμεση πρόσβαση στις πληροφορίες. 

Ο παρακάτω πίνακας αποτελεί ένα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο θα παρουσιάζονται τα βασικά στοιχεία που προέρχονται από τις πέντε χώρες, διευκολύνοντας τη σύγκριση των διαφορετικών συνθηκών και τον εντοπισμό πιθανών ευκαιριών αμοιβαίας μάθησης ή συνεργασίας: 

ΧΩΡΕΣ 

ΙΤΑΛΙΑ 

ΙΣΠΑΝΙΑ 

ΙΡΛΑΝΔΙΑ 

ΓΑΛΛΙΑ 

ΕΛΛΑΔΑ 

ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕΝΑ ΕΙΔΗ 

  1. Mytilus Galloprovincialis 

  1. Ruditapes philippinarum 

  1. Magallana gigas 

  1. Ostrea edulis 

  1. Tapes decussatus 

  1. Mytilus Edulis 

  1. Mytilus Galloprovincialis 

  1. Ruditapes philippinarum 

  1. Tapes decussatus 

  1. Magallana gigas 

  1. Ostrea edulis 

  1. Mytilus Edulis 

  1. Magallana gigas 

  1. Ostrea edulis 

  1. Ruditapes philippinarum 

  1. Pecten jacobaeus 

  1. Mytilus edulis 

  1. Mytilus galloprovincialis 

  1. Magallana gigas 

  1. Ostrea edulis 

  1. Veneridae spp. 

  1. Cerastoderma spp. 

  1. Mytilus Galloprovincialis 

  1. Ruditapes philippinarum 

  1. Magallana gigas 

  1. Ostrea edulis 

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ 

  1. Υπεράκτια μυδοκαλλιέργεια μακράς γραμμής 

  1. Μύδια σε πασσάλους σε λιμνοθάλασσα 

  1. Αχιβάδες στον πυθμένα 

  1. Πλωτό σύστημα biventìa 

  1. Στρείδια στερεωμένα σε σχοινιά 

  1. Φανάρια 

  1. Υπεράκτια καλάθια μακράς γραμμής 

  1. Πλωτοί σάκοι σε λιμνοθάλασσα 

  1. Μύδια σε batea 

  1. Υπεράκτια μυδοκαλλιέργεια μακράς γραμμής (γραμμές καλλιέργειας) 

  1. Στρείδια στερεωμένα σε σχοινιά 

  1. Αχιβάδες στον πυθμένα 

  1. Στρείδια σε σάκους 

  1. Υπεράκτια μυδοκαλλιέργεια μακράς γραμμής 

  1. Μύδια στον πυθμένα 

  1. Στρείδια σε σάκους 

  1. Στρείδια σε κυλινδρικούς σάκους 

  1. Στρείδια σε σάκους πάνω σε δοκούς 

  1. Μυδοτροφεία (buchot) 

  1. Καλλιεργημένα σε αιωρούμενα σχοινιά 

  1. Αχιβάδες ή κοχύλια στον πυθμένα 

  1. Τραπέζια παρόμοια με τα ισπανικά batea για στρείδια και για μύδια 

  1. Υπεράκτια μυδοκαλλιέργεια μακράς γραμμής 

  1. Πάσσαλοι σε λιμνοθάλασσα, όπως τα μυδοτροφεία 

  1. Στον πυθμένα 

  1. Αχιβάδες στον πυθμένα 

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ 

Η καλλιέργεια δίθυρων μαλακίων είναι ευρέως διαδεδομένη, ιδίως κατά μήκος της ακτής της Αδριατικής, με μεγαλύτερη συγκέντρωση στη Βόρεια Αδριατική. Άλλες σημαντικές περιοχές παραγωγής βρίσκονται στο Ιόνιο Πέλαγος (κόλπος του Taranto), στη Θάλασσα Tyrrhenian: Περιφέρεια Campania, κόλπος La Spezia, Gaeta, Follonica. Στη Σαρδηνία, οι περιοχές παραγωγής μυδιών και στρειδιών βρίσκονται στον κόλπο της Olbia και του Oristano, ενώ οι ευρωπαϊκές και οι φιλιππινέζικες αχιβάδες καλλιεργούνται στις λιμνοθάλασσες στο νότιο τμήμα του νησιού. 

Η καλλιέργεια δίθυρων μαλακίων συγκεντρώνεται κυρίως στη Γαλικία, η οποία παράγει το 97% της συνολικής εθνικής παραγωγής. Άλλες αυτόνομες κοινότητες όπου καλλιεργούνται δίθυρα με πολύ μικρότερη παραγωγή (3000 τόνοι/έτος) είναι η Catalonia, η Κοινότητα της Valencia, η Andalusia, οι νήσοι Balearic, η Asturias και η Cantabria. 

Στη Γαλικία υπάρχουν σχεδόν 4900 εγκαταστάσεις καλλιέργειας δίθυρων: 

-Batea: 3626 (3387 για την καλλιέργεια μυδιών, ενώ τα υπόλοιπα χρησιμοποιούνται για άλλα δίθυρα, κυρίως στρείδια/πεκτίνες, ή για την προ-παγίδευση αχιβάδων) 

-Γραμμές καλλιέργειας: 22 (όλες αποκλειστικά για την καλλιέργεια μυδιών) 

-Πάρκα καλλιέργειας: 1202 (αχιβάδες, κοχύλια και αχιβάδες σωλήνες). 

-Εκτροφεία: 11 (σπόροι αχιβάδας και στρειδιού). 

Η καλλιέργεια δίθυρων μαλακίων συγκεντρώνεται κυρίως κατά μήκος της δυτικής ακτής, από τα σύνορα με το Βέλγιο έως τα σύνορα με την Ισπανία. Εδώ, το μεγαλύτερο μέρος της καλλιέργειας αφορά τα στρείδια (95% του συνόλου, που καλλιεργούνται σε σάκους πάνω σε ράφια), αλλά και τα μύδια (Mytilus edulis), ειδικά σε μυδοκαλλιέργειες (95% μεταξύ Charente-Maritime και Pas de Calais) και, πιο σπάνια (5%), σε υπεράκτιες εγκαταστάσεις με σχοινιά (Marennes-Oléron, Κόλπος του Brest). Στη δυτική ακτή, υπάρχουν επίσης μικρές καλλιέργειες αχιβάδων και κοχυλιών στον πυθμένα (περιοχή Pays de la Loire) και μικρές καλλιέργειες στρειδιών στον πυθμένα στον κόλπο του Quiberon και στον κόλπο του Mont-Saint-Michel (5% της συνολικής παραγωγής). Στη Μεσόγειο, τα πιο διαδεδομένα είδη καλλιέργειας είναι τα μύδια M. galloprovincialis, τα οποία καλλιεργούνται σε υπεράκτια συστήματα μακράς γραμμής ή σε Batea παρόμοια με τα ισπανικά, αλλά στερεωμένα στο έδαφος. 

Η καλλιέργεια δίθυρων μαλακίων είναι ευρέως διαδεδομένη σε όλες τις παράκτιες περιοχές που διαθέτουν κατάλληλους κόλπους. Όσον αφορά τα στρείδια, η μεγαλύτερη παραγωγή βρίσκεται στις νοτιοανατολικές και βόρειες περιοχές. Η παραγωγή μυδιών που καλλιεργούνται σε αιωρούμενα σχοινιά (Mytilus edulis) βρίσκεται κατά μήκος της δυτικής ακτής καθώς και στους προστατευμένους κόλπους του νότου. 

Η παραγωγή μυδιών που καλλιεργούνται στον πυθμένα της θάλασσας συγκεντρώνεται στο νοτιοανατολικό (λιμάνι του Wexford) και βορειοανατολικό (Carlingford Lough) τμήμα, με σχεδόν το 97% της συνολικής ποσότητας. Οι σπόροι συλλέγονται από εποχιακούς εργάτες/-τριες στο νοτιοδυτικό τμήμα (λιμάνι του Castlemaine) και πωλούνται σε κοντινές μονάδες τελικής επεξεργασίας. 

Η καλλιέργεια στον πυθμένα της θάλασσας των ντόπιων στρειδιών (Ostrea edulis), των βασιλικών χτενιών (Pecten maximus) και των αχιβάδων (Ruditapes philippinarum) έχει ξαναρχίσει σε μικρότερη κλίμακα σε συγκεκριμένες περιοχές κατά μήκος της ακτής. 

Η καλλιέργεια δίθυρων μαλακίων συναντάται στις ακόλουθες περιοχές: 

-Θερμαϊκός Κόλπος (80%), 

-Κόλπος Καλλονής, 

-Κόλπος Σαρωνικού, 

-Κόλπος Μαλιάκου, 

-Κόλπος Αμβρακικού  

-Εκβολές του Νέστου. 

Τα μύδια και τα στρείδια καλλιεργούνται στις περιοχές Μακρυγιάλος και Χαλάστρα σε υπεράκτιες εγκαταστάσεις μακράς γραμμής. 

Στην Ηγουμενίτσα, τα στρείδια παράγονται κυρίως σε εγκαταστάσεις υπεράκτιας καλλιέργειας μακράς γραμμής. 

Στη Λαμία, τα μύδια παράγονται σε υπεράκτιες καλλιέργειες μακράς γραμμής. 

Τα μύδια καλλιεργούνται κυρίως σε λιμνοθάλασσες με αμιγώς φυσικές διαδικασίες, χωρίς εμπλουτισμό θρεπτικών ουσιών. 
 

Πίνακας 2 - Κατάσταση του κλάδου της καλλιέργειας δίθυρων μαλακίων στις 5 χώρες που συμμετέχουν στο έργο 

 

Εκτός από τους πίνακες αυτού του τύπου, κατά τη διάρκεια της προκαταρκτικής μελέτης συγκριτικής αξιολόγησης δημιουργήθηκαν συνοπτικοί πίνακες για κάθε χώρα που συμμετείχε στο έργο, οι οποίοι δεν αφορούσαν μόνο τα δομικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά του κλάδου αλλά και τα προβλήματα και τις δυσκολίες που σχετίζονται με τις ασθένειες, τη θνησιμότητα, την εμπορία των προϊόντων, την κατάρτιση, την πιστοποίηση κ.λπ. Τα προβλήματα που εντοπίζονται κατανέμονται σε 4 κατηγορίες σοβαρότητας: «δεν υπάρχει», «σπάνιο», «συχνό», «πολύ συχνό». 

Οι πίνακες αυτοί παρέχουν επίσης στους εκπαιδευόμενους/-ες μια άμεση εικόνα της κατάστασης της υδατοκαλλιέργειας των δίθυρων μαλακίων στη χώρα τους (πολλά πορτοκαλί και κόκκινα = σοβαρά προβλήματα, πολλά πράσινα και σκούρα πράσινα = λίγα προβλήματα). 

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει ένα παράδειγμα που αφορά την Ιταλία. 

 

Παράδειγμα πίνακα σχετικά με τα προβλήματα του κλάδου της καλλιέργειας δίθυρων 

Πίνακας 3 - Προβλήματα που επηρεάζουν την υδατοκαλλιέργεια των δίθυρων μαλακίων στην Ιταλία